بانک مرکزی اروپا (ECB) وارد آخرین مرحله از «فاز آمادهسازی» یورو دیجیتال شده است. همزمان با پیشرفت چارچوبهای قانونی در پارلمان اروپا، این پروژه اکنون بیش از هر زمان دیگری به واقعیت نزدیک شده است.
بانک مرکزی اروپا تأکید دارد که یورو دیجیتال نه به عنوان رقیبی برای بانکهای تجاری، بلکه به عنوان یک جایگزین عمومی برای شبکههای پرداخت خصوصی (مانند ویزا، مسترکارت و پیپل) عمل خواهد کرد. برخلاف تصورات رایج، یورو دیجیتال یک ارز دیجیتال برای سرمایهگذاری (مانند بیتکوین) نیست؛ بلکه هدف آن، تبدیل شدن به «پول نقد دیجیتال» و امتداد پول حاکمیتی در یک اقتصاد بدون نقدینگی است.
پول نقد دیجیتال در دنیای بدون اسکناس
با کاهش استفاده از پول نقد فیزیکی، اروپاییها به تدریج دسترسی خود را به «پول عمومی» از دست میدهند. یورو دیجیتال طراحی شده تا این دسترسی را در قالب الکترونیکی حفظ کند.
یکی از برجستهترین ویژگیهایی که در سال ۲۰۲۶ آزمایش میشود، قابلیت پرداخت آفلاین است. این ویژگی به کاربران اجازه میدهد بدون اتصال به اینترنت، مبالغ را مستقیماً بین دستگاههای خود منتقل کنند. این تراکنشها برای بانک مرکزی اروپا قابل مشاهده نخواهند بود و سطحی از حریم خصوصی، مشابه با اسکناس و سکه را فراهم میکنند. علاوه بر این، یورو دیجیتال دارای وضعیت «پول قانونی» خواهد بود؛ به این معنا که تمامی فروشندگان در منطقه یورو موظف به پذیرش آن هستند.
استقلال استراتژیک و کاهش هزینهها
در حال حاضر بخش بزرگی از تراکنشهای دیجیتال در اروپا به زیرساختهای آمریکایی وابسته است. معرفی یک شبکه پرداخت حاکمیتی اروپایی، آسیبپذیری در برابر ریسکهای ژئوپلیتیک، تحریمها یا اختلالات فنی شرکتهای خارجی را کاهش میدهد. همچنین، این سیستم یکپارچه میتواند هزینههای تراکنش را برای بازرگانان اروپایی، بهویژه در پرداختهای خرد، به شدت کاهش دهد.
تدابیر امنیتی برای جلوگیری از تضعیف بانکها
برای جلوگیری از بیثباتی در سیستم بانکی سنتی، محدودیتهایی برای نگهداری یورو دیجیتال در نظر گرفته شده است:
- سقف موجودی: احتمالاً هر کاربر تنها میتواند بین ۳۰۰۰ تا ۵۰۰۰ یورو دیجیتال داشته باشد. مبالغ مازاد به طور خودکار به حساب بانکی متصل فرد منتقل میشود.
- بدون بهره: به یورو دیجیتال هیچ سود یا بهرهای تعلق نمیگیرد تا از رقابت مستقیم با سپردههای بانکی جلوگیری شود.
- حریم خصوصی: در پرداختهای آنلاین از دادههای مستعار استفاده میشود تا بانک مرکزی نتواند رفتار خرید شخصی افراد را ردیابی کند.
یورو دیجیتال در برابر بیتکوین
بانک مرکزی اروپا مرز مشخصی بین یورو دیجیتال و داراییهای رمزارزی ترسیم کرده است. در حالی که بیتکوین یک دارایی غیرمتمرکز و نوسانی برای سفتهبازی است، یورو دیجیتال به صورت متمرکز صادر میشود، ارزش آن یکبهیک با یورو فیزیکی برابر است و برای ثبات در پرداختهای روزمره بهینه شده است.
در هفته جاری (۹ تا ۱۳ فوریه ۲۰۲۶)، کمیته امور اقتصادی و پولی پارلمان اروپا (ECON) جلسهای کلیدی برای نهایی کردن جزئیات این پروژه برگزار خواهد کرد. اگر فرآیند قانونگذاری طبق برنامه پیش برود، بانک مرکزی اروپا پنجره زمانی اواخر سال ۲۰۲۶ یا اوایل ۲۰۲۷ را برای عرضه عمومی یورو دیجیتال هدفگذاری کرده است.
