بیتکوین که در ژانویه ۲۰۰۹ راهاندازی شد، اولین دارایی دیجیتالی بود که معرفی گردید. این دارایی به عنوان یک ارز دیجیتال طراحی شده است که به صورت مستقل از هرگونه نهاد مرکزی فعالیت میکند. بیتکوین گاهی اوقات به دلیل کمیابی و دوام ادراکشدهاش، به عنوان «طلای دیجیتال» شناخته میشود. هدف اصلی آن خدمت به عنوان ذخیره ارزش و واسطه مبادله است که انجام تراکنشها را بدون نیاز به یک مرجع مرکزی تسهیل میکند. تراکنشهای بیتکوین عمدتاً ماهیت پولی دارند و بلاکها تقریباً هر ۱۰ دقیقه یکبار به بلاکچین آن اضافه میشوند. بیتکوین از الگوریتم اجماعی به نام «اثبات کار» (PoW) برای انتشار، ذخیره و تأیید تراکنشها استفاده میکند.
اتریوم
از سوی دیگر، اتریوم چیزی فراتر از یک دارایی دیجیتال است. اتریوم یک پلتفرم غیرمتمرکز است که توسعه و اجرای قراردادهای هوشمند و برنامههای غیرمتمرکز (dapps) را امکانپذیر میسازد و از دارایی دیجیتال بومی خود، یعنی «اتر»، برای تأمین سوخت این عملیاتها استفاده میکند. اتریوم اجازه میدهد تراکنشهایی حاوی کدهای قابل اجرا انجام شوند که ایجاد قراردادهای هوشمند و برنامههای غیرمتمرکز را میسر میسازد. بلاکها در شبکه اتریوم تقریباً هر ۱۵ ثانیه یکبار اضافه میشوند که هدف آن تسهیل تراکنشهای سریعتر نسبت به بیتکوین است. اتریوم انتقال خود به مکانیسم اجماعی به نام «اثبات سهام» (PoS) را با راهاندازی «بیکن چین» (Beacon Chain) در دسامبر ۲۰۲۰ آغاز کرد، اما انتقال کامل آن تا سال ۲۰۲۲ هنوز به پایان نرسیده بود.
تفاوتهای کلیدی بین بیتکوین و اتریوم
اگرچه هر دو شبکه بیتکوین و اتریوم بر پایه فناوری بلاکچین و با تمرکز بر غیرمتمرکزسازی فعالیت میکنند، اما اهداف متفاوتی را دنبال مینمایند. بیتکوین در درجه اول یک ذخیره ارزش است، در حالی که اتریوم کاربردی (Functional) بوده و اجرای برنامهها و قراردادهای هوشمند را امکانپذیر میکند. بیتکوین گاهی به عنوان «طلای دیجیتال» و اتریوم به عنوان «نقره دیجیتال» توصیف میشود. بیتکوین به عنوان یک ذخیره ارزش غیرمتمرکز دیده میشود، نوسان کمتری دارد و به دلیل عرضه ثابتش شناخته میشود. اتریوم با عملکردهای بیشتر، فعالیت تراکنشی بالاتری دارد، اما این ادعا که نرخ پذیرش آن بیشتر از بیتکوین است، دقیق نیست. همچنین، اتریوم هنوز سیستم «اثبات سهام» (PoS) را به طور کامل اتخاذ نکرده است.
بیتکوین در مقابل اتریوم: مزایا و معایب
بیتکوین گاهی به دلیل عرضه محدود و ویژگیهای ذخیره ارزش، به عنوان یک دارایی پایدار دیده میشود. این ارز نوسان کمتری دارد و ارزش بازار (مارکت کپ) آن بزرگتر است. با این حال، سرعت تراکنش بیتکوین در مقایسه با اتریوم کندتر است و به دلیل مکانیسم اجماع «اثبات کار»، انرژی بیشتری مصرف میکند. در حالی که اتریوم به دلیل عملکردش فعالیت تراکنشی بالاتری دارد، اما نرخ پذیرش آن از بیتکوین بیشتر نیست. اتریوم اجازه ساخت برنامههای غیرمتمرکز و قراردادهای هوشمند را میدهد. با این حال، عرضه اتریوم مانند بیتکوین محدود (سقفگذاری شده) نیست که این موضوع میتواند منجر به مسائل تورمی شود.
بیتکوین و اتریوم: مکمل یکدیگر، نه رقیب
علیرغم تفاوتهایشان، بیتکوین و اتریوم لزوماً رقیب یکدیگر نیستند. آنها اهداف متفاوتی را دنبال میکنند و میتوانند مکمل یکدیگر باشند. بیتکوین میتواند به عنوان ذخیره ارزش و یک دارایی پایدار استفاده شود، در حالی که اتریوم میتواند برای تعامل با برنامههای ساخته شده بر روی بلاکچین اتریوم مورد استفاده قرار گیرد. در یک سبد دارایی (پورتفولیو)، بیتکوین میتواند برای حفظ ارزش و اتریوم برای دسترسی به خدمات مالی غیرمتمرکز (DeFi) استفاده شود.
