توکنیزه کردن داراییهای دنیای واقعی (RWA – Real World Assets) بدون شک یکی از مهمترین ستونهای نسل بعدی اقتصاد بلاکچین است. در این میان، سهامهای توکنیزهشده به عنوان یک دروازه مستقیم برای سرمایهگذاران خرد و جهانی عمل میکنند تا بدون نیاز به بروکرهای سنتی، وارد بازارهای سهام جهانی شوند. اما سهامهای توکنیزهشده دقیقاً چگونه کار میکنند و چگونه میتوانید آنها را در کیف پولهای محبوب خود مانند متامسک و تراست ولت نگهداری کنید؟
سهام توکنیزهشده چیست؟
سهام توکنیزهشده، توکنهای دیجیتالی هستند که بر بستر یک بلاکچین (اغلب اتریوم یا سولانا) صادر میشوند و ارزش خود را از سهام واقعی شرکتهای پذیرفتهشده در بورس (مانند اپل، تسلا یا S&P 500) کسب میکنند.
نحوه عملکرد:
در رایجترین مدلها (مانند مدل Backed یا Ondo):
پشتوانه فیزیکی: یک نهاد قانونی و رگولهشده (Custodian) سهام فیزیکی را خریداری کرده و در خزانهداری نگهداری میکند (مانتگاری ۱:۱).
صدور توکن: بر اساس این پشتوانه، توکنهایی (اغلب تحت استاندارد ERC-20 یا مشابه) در بلاکچین صادر میشوند.
حقوق اقتصادی: هر توکن نماینده مالکیت کسری و حقوق اقتصادی سهام زیربنایی است، شامل دریافت سود سهام (Dividends) متناسب با سهم مالک.
توجه: این توکنها معمولاً از طریق قراردادهای هوشمند تضمین میشوند و تمامی قوانین مربوط به انتقال و تقسیم سود در کد بلاکچین نهادینه شده است.
مزایای کلیدی سهامهای توکنیزهشده
این داراییهای دیجیتال، محدودیتهای بازارهای مالی سنتی را از میان برمیدارند و فرصتهای جدیدی ایجاد میکنند:
|
مزیت |
شرح |
|
مالکیت کسری (Fractional Ownership) |
امکان خرید کسری از یک سهم گرانقیمت (مثلاً ۱۰۰ دلار از سهام آمازون)، سرمایهگذاری را برای همه دسترسپذیر میکند. |
|
معاملات ۲۴/۷ |
برخلاف بورسهای سنتی (که ۵ روز در هفته و ساعات محدود کار میکنند)، سهام توکنیزهشده در شبکه بلاکچین جهانی و بهصورت ۲۴ ساعته در ۷ روز هفته قابل معامله است. |
|
نقدینگی بالا |
دسترسی جهانی و معاملات پیوسته، نقدینگی را برای داراییهایی که قبلاً معامله آنها دشوار بود، افزایش میدهد. |
|
تسویه فوری (Instant Settlement) |
تسویه تراکنشها بهجای روزها (T+2 در بورس سنتی)، در عرض چند دقیقه یا ثانیه انجام میشود. |
|
دسترسی جهانی |
موانع جغرافیایی، نیاز به افتتاح حسابهای بروکری پیچیده، و مشکلات ارزی (FX) را حذف میکند. |
بازار سهامهای توکنیزهشده در سال ۲۰۲۵
اگرچه بازار توکنیزه کردن داراییهای دنیای واقعی (RWA) در سال ۲۰۲۵ رشدی چشمگیر داشته و ارزش آن به بیش از ۲ تریلیون دلار رسیده است (Mordor Intelligence)، سهم سهامهای توکنیزهشده از این بازار هنوز در حال توسعه است.
ارزش بازار کنونی: طبق دادههای اوت تا اکتبر ۲۰۲۵، ارزش بازار سهام توکنیزهشده (Public Stocks) در حدود ۴۷ تا ۵۳ میلیون دلار تخمین زده میشود.
بازیگران اصلی: پلتفرمهایی مانند Backed Finance (با محصولات xStocks)، Ondo Finance و Securitize از رهبران این حوزه هستند.
توکنهای پرطرفدار: بخش عمدهای از ارزش بازار، مربوط به توکنهای نمایندگیکننده سهام شرکتهایی مانند تسلا (TSLAX)، انویدیا (NVDAX)، اپل (AAPLX) و صندوقهای ETF بزرگ مانند S&P 500 (SPYX) است.
خرید و نگهداری در تراست ولت و متامسک
شما میتوانید سهامهای توکنیزهشده را در کیف پولهای غیرحضانتی خود نگهداری کنید.
از آنجایی که سهامهای توکنیزهشده عمدتاً توکنهای استاندارد (مانند ERC-20) هستند، میتوانند در هر کیف پولی که از شبکه میزبان پشتیبانی کند (اغلب اتریوم یا سولانا)، ذخیره شوند:
متامسک (MetaMask): متامسک که دروازه اصلی شبکههای سازگار با اتریوم (EVM) است، بهراحتی این توکنها را میپذیرد. شما کافی است قرارداد هوشمند توکن مورد نظر را به کیف پول خود اضافه کنید. همچنین میتوانید از طریق مرورگر داخلی متامسک به صرافیهای غیرمتمرکز (DEX) یا پلتفرمهای تخصصی (مانند Backed) متصل شده و مستقیماً توکنها را معامله کنید.
تراست ولت (Trust Wallet): تراست ولت، به لطف پشتیبانی از طیف گستردهای از شبکهها، قابلیت نگهداری این توکنها را دارد. طبق گزارشهای اخیر (سپتامبر ۲۰۲۵)، تراست ولت با همکاری پلتفرمهایی مانند Ondo Finance و 1inch، رسماً امکان خرید و فروش سهام و ETFهای توکنیزهشده را مستقیماً در رابط کاربری خود فراهم کرده است. این اقدام، دسترسی به این داراییها را برای کاربران موبایل بسیار آسانتر کرده است.
نکته مهم: در حالی که نگهداری در کیف پولهای غیرحضانتی (مثل متامسک و تراست ولت) انجام میشود، فرآیند خرید این توکنها معمولاً نیاز به احراز هویت (KYC/AML) در پلتفرم صادرکننده اولیه دارد تا مقررات اوراق بهادار رعایت شود.
علیرغم مزایای فوقالعاده، این حوزه همچنان با چالشهایی روبروست:
مقررات گذاری: قوانین مرتبط با اوراق بهادار توکنیزهشده در حوزههای قضایی مختلف هنوز کاملاً روشن نیست و این امر مانع گسترش جهانی آن شده است.
پیچیدگی ساختار: وجود نهادهای حافظ دارایی (Custodian) و ساختارهای حقوقی (SPV) در پشت توکن، پیچیدگیهایی را برای سرمایهگذار ایجاد میکند.
نتیجهگیری: نگاهی به آینده و پذیرش نهادی
سهامهای توکنیزهشده، یک گام بزرگ به سوی دموکراتیزاسیون مالی هستند. پذیرش این داراییها دیگر یک تئوری نیست، بلکه یک واقعیت در حال گسترش است که با ورود بازیگران اصلی بازار تأیید میشود.
برای مثال، اقدام اخیر بلکراک در ثبت رسمی صندوق قابل معامله در بورس (ETF) اتریوم با قابلیت استیکینگ، نشانهای قوی از اعتماد نهادهای مالی به کسب بازدهی آنچین است. این حرکت، که در پی نرم شدن موضع SEC نسبت به اوراق بهادار توکنیزه شده و سرویسهای کسب بازدهی صورت گرفته، فضای نظارتی را برای تمام داراییهای توکنیزهشده، از جمله سهام، شفافتر میکند.
انتظار میرود که در سالهای آتی، حجم معاملات این داراییها از طریق کیف پولهای شخصی مانند متامسک و تراست ولت به تریلیونها دلار برسد. این تحول، به معنای واقعی کلمه، بازارهای جهانی را به دسکتاپ و موبایل شما میآورد و آینده مالی غیرمتمرکز را تسریع میبخشد.
