کاردانو یکی از بزرگترین ارزهای دیجیتال از نظر ارزش بازار است. این شبکه به عنوان تکاملی نسل بعدی برای ایده اتریوم طراحی شده است؛ با بلاکچینی که پلتفرمی منعطف، پایدار و مقیاسپذیر برای اجرای قراردادهای هوشمند است. این قابلیت، توسعه طیف گستردهای از اپلیکیشنهای مالی غیرمتمرکز (DeFi)، توکنهای جدید کریپتویی، بازیها و موارد دیگر را ممکن میسازد.
همانطور که ارز دیجیتال بومی بلاکچین اتریوم، ETH است، ارز دیجیتال بومی بلاکچین کاردانو نیز ADA نام دارد که میتوان آن را از طریق صرافیهایی مانند کوینبیس خرید و فروش کرد. امروزه از ADA میتوان برای ذخیره ارزش (شاید به عنوان بخشی از سبد سرمایهگذاری شما)، ارسال و دریافت پرداختها، و همچنین برای استیکینگ و پرداخت کارمزدهای تراکنش در شبکه کاردانو استفاده کرد.
کاردانو چگونه کار میکند؟
هدف کاردانو این است که سازگارترین پلتفرم بلاکچینی با محیط زیست باشد. این شبکه از یک مکانیزم اجماع منحصربهفردِ «اثبات سهام» (Proof-of-Stake) به نام اوروبوروس استفاده میکند؛ برخلاف سیستم «اثبات کار» (Proof-of-Work) که انرژی زیادی مصرف میکند و در حال حاضر توسط بیتکوین استفاده میشود.
اثبات کار (Proof of Work) چیست؟
شبکههای ارز دیجیتال غیرمتمرکز باید اطمینان حاصل کنند که هیچکس پول یکسانی را دو بار خرج نمیکند، آن هم بدون حضور یک مرجع مرکزی مانند ویزا (Visa) یا پیپال (PayPal) در میانِ کار. برای دستیابی به این هدف، آنها از یک «مکانیزم اجماع» استفاده میکنند. مکانیزم اجماع اصلی کریپتو، «اثبات کار» نام دارد که برای اولین بار با استخراج بیتکوین محبوب شد.
اثبات کار به مقدار عظیمی از قدرت پردازش نیاز دارد که توسط «استخراجکنندگان» (Miners) مجازی در سراسر جهان تامین میشود؛ کسانی که برای اولین نفر بودن در حل یک پازل ریاضی زمانبر با هم رقابت میکنند. برنده اجازه مییابد بلاکچین را با آخرین تراکنشهای تایید شده بهروزرسانی کند و با مقدار مشخصی ارز دیجیتال پاداش میگیرد.
اثبات سهام (Proof of Stake) چیست؟
به جای استفاده از شبکهای از استخراجکنندگان که برای حل یک پازل مسابقه میدهند، اثبات سهام از شبکهای از شرکتکنندگان سرمایهگذار به نام «تاییدکننده» (Validators) استفاده میکند. به جای اختصاص قدرت پردازش برای تامین امنیت شبکه و تایید تراکنشها (کاری که ماینرها انجام میدهند)، تاییدکنندگان ارز ADA خود را «استیک» (سپردهگذاری) میکنند.
شبکه بر اساس مقدار ADA که هر تاییدکننده در استخر (Pool) دارد و مدت زمانی که آن را در آنجا نگه داشته است، یک برنده انتخاب میکند؛ به معنای واقعی کلمه به شرکتکنندگانی که بیشترین سرمایهگذاری را کردهاند پاداش داده میشود. هنگامی که برنده آخرین بلاکِ تراکنشها را تایید کرد، سایر تاییدکنندگان میتوانند گواهی دهند که بلاک دقیق است. وقتی تعداد گواهیها به حد نصاب رسید، شبکه بلاکچین را بهروز میکند.
همه تاییدکنندگان شرکتکننده، پاداشی به صورت ADA دریافت میکنند که توسط شبکه به نسبت سهم (Stake) هر تاییدکننده توزیع میشود. تبدیل شدن به یک تاییدکننده مسئولیت بزرگی است، اما افراد علاقهمند میتوانند با واگذاری بخشی از ارز دیجیتال خود به یک استخر استیکینگ که توسط شخص دیگری اداره میشود، پاداش ADA کسب کنند.
بلاکچین کاردانو همچنین به دو لایه مجزا تقسیم شده است: «لایه تسویه کاردانو» (CSL) و «لایه محاسباتی کاردانو» (CCL). لایه CSL حاوی دفتر کل حسابها و موجودیها است (و جایی است که تراکنشها توسط مکانیزم اجماع اوروبوروس تایید میشوند). لایه CCL جایی است که تمام محاسبات مربوط به اپلیکیشنهای در حال اجرا روی بلاکچین از طریق عملیات قراردادهای هوشمند اجرا میگردد. ایده تقسیم بلاکچین به دو لایه، کمک به شبکه کاردانو برای پردازش تا یک میلیون تراکنش در ثانیه است.
توکنهای بومی کاردانو چیست؟
در اول مارس ۲۰۲۱، بلاکچین کاردانو قابلیت ایجاد توکنهای بومی را معرفی کرد. مانند توکنهای اتریوم (که میتواند شامل چیزهایی مثل NFTها یا استیبلکوینها باشد)، داراییهای بومی کاردانو را میتوان در بلاکچین ایجاد و توزیع کرد و آنها قادر به تعامل با قراردادهای هوشمند هستند.
اما برخلاف توکنهای مبتنی بر اتریوم، توکنهای بومی کاردانو از طریق قرارداد هوشمند ایجاد نمیشوند. در عوض، آنها روی همان معماری خودِ ارز دیجیتال ADA اجرا میشوند. طبق گفته بنیاد غیرانتفاعی کاردانو، این موضوع داراییهای بومی کاردانو را به «شهروندان درجه یک» در بلاکچین تبدیل میکند. معماری بومی آنها از نظر تئوری میتواند این توکنها را ایمنتر کرده و کارمزدهای مربوط به تراکنشها را کاهش دهد.
تاریخچه کوتاهی از کاردانو
کاردانو در سپتامبر ۲۰۱۷ توسط چارلز هاسکینسون (یکی از بنیانگذاران اتریوم) راهاندازی شد و هدف آن یک پروژه بلاکچینی نسل سوم (یا بلاکچین ۳.۰) است که بر پایه فناوری پیشگام بیتکوین (نسل اول) و اتریوم (نسل دوم) بنا شده است. هدف کاردانو این است که یک پلتفرم قرارداد هوشمند با مقیاسپذیری بالا و از نظر انرژی کارآمد باشد.
مکانیزم اجماع اوروبوروس بر اساس تحقیقات داوریشده (Peer-reviewed) توسط تیمی از دانشمندان کامپیوتر و رمزنگاران دانشگاه ادینبرو، دانشگاه توکیو و سایر موسسات ساخته شده است. هدف آنها ساخت یک شبکه غیرمتمرکز بود که بتواند تراکنشها را به روشی مقیاسپذیر و ایمن تایید کند و در عین حال اطمینان حاصل شود که پلتفرم کاردانو تا حد امکان از نظر انرژی کارآمد باشد.
ADA چیست؟
ADA ارز دیجیتال بومی پلتفرم کاردانو است (به نام آدا لاولیس، ریاضیدان قرن نوزدهمی که اغلب از او به عنوان «اولین برنامهنویس کامپیوتر جهان» یاد میشود، نامگذاری شده است).
توکنهای ADA پلتفرم کاردانو را تغذیه میکنند، دقیقاً همانطور که توکنهای ETH پلتفرم اتریوم را تغذیه میکنند. آنها برای پرداخت کارمزدهای تراکنش استفاده میشوند و توسط تاییدکنندگان (و واگذارکنندگان) که میخواهند در ازای دریافت پاداش به حفظ امنیت و پایداری شبکه کمک کنند، استیک میشوند.
در آینده، ADA به عنوان یک توکن حاکمیتی نیز استفاده خواهد شد که به دارندگان آن اجازه میدهد به تغییرات و ارتقاهای پلتفرم کاردانو رای دهند.
آینده کاردانو چیست؟
در سه ماهه دوم سال ۲۰۲۱، برنامهریزی شده است که قابلیت قرارداد هوشمند به پلتفرم کاردانو اضافه شود. توسعهدهندگان همچنین اعلام کردهاند که این بلاکچین در اواخر سال با قراردادهای هوشمند مبتنی بر اتریوم سازگار خواهد شد؛ که به طور بالقوه به آن اجازه میدهد طیف گستردهای از اپلیکیشنهای موجود را اجرا کند و به توسعهدهندگان اجازه میدهد با استفاده از زبان برنامهنویسی آشنای Solidity روی پروژههای کاردانو کار کنند.
کاردانو همچنین قصد دارد از طریق اجرای حاکمیتِ جامعهمحور و یک سیستم خزانهداری خودکار برای تامین بودجه آینده شبکه، به طور کامل غیرمتمرکز شود.
