واژه “Crypto” در کلمه کریپتوکارنسی (Cryptocurrency)، ریشهای یونانی به معنای «محرمانه» یا «پنهان» دارد. همین موضوع سرنخ اصلی برای درک علم رمزنگاری است. رمزنگاری در واقع مطالعه و تمرینِ ارسال پیامها یا دادههای امن و کدگذاری شده بین دو یا چند طرف است.
در این فرآیند، فرستنده پیام را «رمزگذاری» (Encrypt) میکند تا محتوای آن برای شخص ثالث ناخوانا شود و گیرنده با «رمزگشایی» (Decrypt)، آن را دوباره به حالتی قابل درک برمیگرداند.
چرا رمزنگاری در دنیای ارزهای دیجیتال حیاتی است؟
ارزهای دیجیتال از رمزنگاری استفاده میکنند تا تراکنشها ناشناس، ایمن و بدون نیاز به اعتماد (Trustless) باشند. «بدون نیاز به اعتماد» به این معناست که شما برای انجام یک معامله امن با شخصی دیگر، نیازی ندارید سوابق او را بشناسید و همچنین نیازی به بانک، شرکت کارت اعتباری یا دولت به عنوان واسطه ندارید.
جالب است بدانید رمزنگاری فقط مخصوص پول دیجیتال نیست؛ کامپیوترها و شبکههای ما به طور مداوم در حال رمزگذاری و رمزگشایی دادهها هستند؛ از هر جستجویی که در گوگل انجام میدهید تا هر ایمیلی که میفرستید.
ساتوشی ناکاموتو و حل بزرگترین پازل دیجیتال
ارزهای دیجیتال کاملاً بر پایه ایدههای رمزنگاری بنا شدهاند. بیتکوین توسط فرد یا گروهی ناشناس به نام ساتوشی ناکاموتو اختراع شد که ایده خود را در سال ۲۰۰۹ در یک «سپیدنامه» (Whitepaper) در یک انجمن اینترنتی مخصوص رمزنگاری منتشر کرد.
پیچیدهترین مشکلی که ناکاموتو حل کرد، مشکلی به نام «دوبار خرج کردن» (Double-spend Problem) بود. از آنجایی که بیتکوین فقط یک کد دیجیتالی است، چه چیزی مانع میشود که یک فرد چندین کپی از پول خود بسازد و آن را در چند جا خرج کند؟ راه حل ناکاموتو بر پایه یک سیستم شناخته شده به نام «رمزنگاری کلید عمومی-خصوصی» بنا شد.
کلید عمومی و خصوصی چگونه کار میکنند؟
شبکه بیتکوین (و اتریوم) به هر کاربر یک کلید خصوصی (Private Key) میدهد که در واقع یک رمز عبور بسیار قدرتمند است. از روی این کلید، یک کلید عمومی (Public Key) به صورت ریاضی تولید میشود.
- کلید عمومی: شما میتوانید این کلید را آزادانه به دیگران بدهید. در واقع این تنها اطلاعاتی است که دیگران برای ارسال بیتکوین به شما نیاز دارند.
- کلید خصوصی: برای دسترسی به آن پول و خرج کردنش، داشتن کلید خصوصی الزامی است.
فرآیند هکناپذیر «هشینگ»
کلید عمومی شما از طریق روشی به نام هشینگ (Hashing) از کلید خصوصیتان ساخته میشود. در این فرآیند، رشتهای از دادهها وارد یک الگوریتم پیچیده میشوند. نکته طلایی اینجاست که معکوس کردن این فرآیند عملاً غیرممکن است؛ یعنی هیچکس نمیتواند از روی کلید عمومی شما، کلید خصوصیتان را حدس بزند.
دو رکن اصلی امنیت در بیتکوین
۱. تراکنشهای برگشتناپذیر
در دنیای کریپتو واسطهای وجود ندارد؛ بنابراین اگر اشتباهی کنید، شرکتی وجود ندارد که با آن تماس بگیرید تا تراکنش را لغو کند. اما این یک نقص نیست، بلکه یک ویژگی عمده است. برگشتناپذیر بودن تراکنشها بخش کلیدی راه حل مشکل «دوبار خرج کردن» است.
۲. دفتر کل غیرمتمرکز (بلاکچین)
نیمه دیگر راه حل، همان بلاکچین بیتکوین است. بلاکچین یک دفتر کل غولپیکر و غیرمتمرکز است (مانند دفاتر حسابداری بانک) که تمام تراکنشها را ثبت میکند و به طور مداوم توسط تمام کامپیوترهای شبکه تأیید و بهروزرسانی میشود.
نتیجهگیری: تا زمانی که شما کلید خصوصی خود را در اختیار دارید، شبکه میداند که بیتکوینها متعلق به شماست و امنیت دارایی شما توسط ریاضیات و رمزنگاری تضمین شده است، نه توسط یک نهاد مرکزی.
