امور مالی غیرمتمرکز یا همان دیفای (DeFi)، روشی جایگزین برای دسترسی به قراردادهای وامدهی و استقراض خارج از سیستم مالی سنتی فراهم میکند. شرکتکنندگان در این سیستم، یک دارایی دیجیتال را به عنوان وثیقه برای قرارداد خود گرو میگذارند. با این حال، به دلیل نوسانات شدید ارزش ارزهای دیجیتال، شرکتکنندگان با شانس بالایی برای رفتن به وضعیت لیکویید شدن در قرارداد خود مواجه هستند. در این سناریو، آنها وثیقه خود را از دست میدهند. این موضوع ریسکهای منحصربهفردی را برای شرکتکننده و کل فضای دیفای ایجاد میکند.
ریسک وثیقههای کریپتویی
در دیفای، آغاز یک قرارداد استقراض به معنای ارائه وثیقه به صورت ارز دیجیتال است. ارزش ارزهای دیجیتال نوسانی (Volatile) است؛ به این معنی که ارزش وثیقه میتواند در یک بازه زمانی کوتاه به طور قابل توجهی تغییر کند. اگر ارزش وثیقه سقوط کند، دیگر برای وامدهنده دیفای به عنوان یک تضمین کاربرد نخواهد داشت. این مسئله سطح بالاتری از ریسک را متوجه شرکتکننده (وامگیرنده) میکند، زیرا او ریسک از دست دادن وثیقه خود را به دوش میکشد.
لیکویید شدن در دیفای: یک مثال
فرض کنید شما یک قرارداد استقراض را در یک پروتکل وامدهی آغاز کردهاید و ارز دیجیتال ارزشمند خود را به عنوان وثیقه دادهاید. اگر ارزش بازار آن ارز دیجیتال به زیر سطح معینی (آستانه لیکویید شدن یا Liquidation Threshold) برسد، پروتکل به طور خودکار قرارداد شما را لیکویید کرده و وثیقه شما را با قیمتی کمتر از ارزش واقعیاش به حراج میگذارد. شما وثیقه خود را از دست میدهید، نه به این دلیل که توانایی بازپرداخت نداشتید، بلکه به این دلیل که بازار تصمیم گرفت ارزش وثیقه شما کاهش یابد. در دیفای، شرکتکننده در رحم و مروت بازار است.
ریسکهای دیفای برای وامدهندگان
دیفای همچنین ریسکهای بالقوهای را برای وامدهندگان ایجاد میکند. نوسان کریپتو به معنای ریسک بزرگتر برای پروتکلهای وامدهی است. اگر وثیقه یک شرکتکننده لیکویید شود، این خطر احتمالی وجود دارد که هیچکس تمایلی به خرید آن داراییها نداشته باشد و پروتکل نتواند مبلغ قرارداد خود را جبران کند. برای کاهش این ریسک، پروتکلها داراییهای لیکویید شده را با قیمتی کمتر از ارزش واقعیشان به حراج میگذارند تا اشخاص ثالث اجازه پیدا کنند برای خرید سریع داراییها پیشنهاد قیمت (Bid) بدهند.
اجتناب از ریسک لیکویید شدن
اگر وثیقه نوسانی باشد، شرکتکنندگان ممکن است حفظ یک حاشیه امن بین وثیقه خود و دارایی که وام گرفتهاند را در نظر بگیرند. اگر بازار شروع به حرکت کرد، شرکتکنندگان گزینههایی مانند افزایش ارزش وثیقه با واریز داراییهای وثیقهای بیشتر، یا شروع بازپرداخت قرارداد برای جلوگیری از لیکویید شدن را در اختیار دارند. همچنین، آشنایی با نحوه خواندن قراردادهای هوشمند میتواند مفید باشد، زیرا به شرکتکنندگان اجازه میدهد درباره پروتکلهایی که با آنها تعامل دارند و شرایط آنها تحقیق کنند.
