ویتالیک بوترین، همبنیانگذار اتریوم، بهتازگی برداشتها و جزئیات خود را از نسخه بهروزرسانیشده نقشه راه بلندمدت شبکه منتشر کرده است. او این طرح چندساله را با نام «اتریوم ناب» (Lean Ethereum) توصیف میکند که در واقع یک بازسازی تقریباً کامل از نحوه عملکرد این شبکه بلاکچینی است.
بوترین در پستی در شبکه اجتماعی X نوشت که اتریوم ناب «یک ارتقای یکباره نیست»، بلکه مجموعهای از بهبودهاست که در طول سه تا چهار سال آینده محقق خواهد شد. با این حال، او این طرح را «سومین تکرار بزرگ» اتریوم، همتراز با «ادغام» (The Merge) دانست و تأکید کرد که «تقریباً تمام بخشهای اصلی پروتکل جایگزین خواهند شد.»
این اطلاعیه به دنبال جلسهای با پژوهشگران اتریوم در اواخر ژوئن در برلین منتشر شده است. طرح بازبینیشده در وبسایت strawmap.org در دسترس است؛ همان نقشه راهی که جاستین دریک، پژوهشگر بنیاد اتریوم، در ماه فوریه معرفی کرد و هفت ارتقای شبکه را تا سال ۲۰۲۹ ترسیم کرده است. بوترین خاطرنشان کرد که این تحول بدون شکستن اپلیکیشنهای موجود انجام خواهد شد و گفت: «ما قبلاً این کار را (در زمان ادغام) انجام دادهایم، باز هم میتوانیم.»
تحول در ذخیرهسازی دادهها؛ مهمترین بخش نقشه راه
بوترین تغییرات در سیستم ذخیرهسازی دادهها را «احتمالاً مخلترین (در عین حال تحولآفرینترین) بخش این طرح» معرفی کرد. در حال حاضر، اتریوم تمامی دادههای وضعیت (State Data) خود، از موجودی توکنها گرفته تا قراردادهای صرافیها را در یک فرمت واحد و پرهزینه نگهداری میکند. طرح جدید قصد دارد ضمن حفظ سیستم فعلی برای اپلیکیشنهای پیچیده، یک لایه جدید و ارزانتر برای کاربردهای سادهتر اضافه کند.
او برای روشنتر شدن موضوع، تصویری از اتریوم در سال ۲۰۳۰ ارائه داد که در آن لایه ذخیرهسازی جدید، ۵۰ برابر بیشتر از مدل قدیمی داده در خود جای میدهد. به گفته بوترین، اکثر توکنها، NFTها و اپلیکیشنهای حوزه دیفای (DeFi) میتوانند از این لایه ارزانتر استفاده کنند، در حالی که سیستمهای پیچیدهای مانند قراردادهای صرافی یونیسواپ (Uniswap) همچنان بر بستر فعلی باقی میمانند. هیچ اپلیکیشنی مجبور به مهاجرت نخواهد بود، اما او معتقد است که مهاجرت «بسیار مقرونبهصرفه» خواهد بود؛ بهطوری که یک توکن بازطراحیشده برای سیستم جدید میتواند کاهش هزینههای تراکنش بیش از ۱۰ برابر را تجربه کند.
اولویتهای جدید: امنیت کوانتومی و حریم خصوصی
بوترین اعلام کرد که امنیت کوانتومی «بسیار بالاتر در اولویت» قرار گرفته است. نگرانی اصلی این است که کامپیوترهای کوانتومی آینده بتوانند رمزنگاریِ امروزیِ بلاکچینها را بشکنند. نقشه راه خواستار جایگزینی تمام اجزای آسیبپذیر پیش از آن است که این تهدید به واقعیت بپیوندد.
بخش اضطراریتر، یافتن طراحی مقاوم در برابر کوانتوم برای «دادههای بلاب» (Blobs) است؛ دادههای ذخیرهسازی موقتی که شبکههای لایه دوم برای پایین نگهداشتن کارمزدها به آن متکی هستند. بوترین تأکید کرد که این کار فوری است و ماههاست که در جریان است.
حریم خصوصی نیز جایگاه مشابهی پیدا کرده است. بوترین نوشت: «حریم خصوصی دیگر یک موضوع ثانویه نیست، بلکه یک هدف درجهیک است.» او تصریح کرد که ویژگیهای جدید از همان ابتدا با این پرسش طراحی میشوند که تراکنشهای خصوصی چگونه از طریق آنها کار خواهند کرد. این رویکرد، تلاشی است که او از طریق اقداماتی مانند چارچوب کیف پول «کوهاکو» (Kohaku) در بنیاد اتریوم هدایت کرده است. این دو موضوع در میان پنج هدف «ستاره قطبی» (North Star) در نقشه راه قرار دارند که شامل یک شبکه مقاوم در برابر کوانتوم و انتقالهای خصوصی ETH است که مستقیماً در لایه پایه ساخته شدهاند.
جایگزینی موتور محرک اتریوم (EVM)
بوترین همچنین به بحث طولانیمدت برای عبور از «ماشین مجازی اتریوم» (EVM) بازگشت؛ محیط نرمافزاری که هر اپلیکیشنی را در شبکه اجرا میکند. او از RISC-V و leanISA به عنوان محتملترین جایگزینها برای فرمتهای محاسباتی فعلی نام برد، هرچند اذعان کرد که این نتیجه «هنوز فاصله زیادی دارد.»
ایدهآل او، شبکهای است که کاملاً بر روی موتور جدید اجرا شود، در حالی که EVM فعلی به عنوان یک لایه ترجمه حفظ شود تا اپلیکیشنهای موجود بدون تغییر به کار خود ادامه دهند. یک موتور کارآمدتر میتواند اثبات ریاضی تراکنشها را بسیار ارزانتر کند (که یک نیاز اساسی برای طراحی اتریوم ناب است) و ساخت ویژگیهای حریم خصوصی را مستقیماً درون اپلیکیشنها آسانتر سازد.
این ایده از زمانی که بوترین اولین بار در آوریل ۲۰۲۵ پیشنهاد جایگزینی RISC-V را داد، مورد بحث بوده است. پژوهشگران در Offchain Labs (توسعهدهنده اصلی آربیتروم) نوامبر گذشته استدلال کردند که WebAssembly انتخاب بهتری است؛ گزینهای که در لیست نامزدهای بوترین در روز شنبه دیده نمیشد.
بوترین گفت که ظرفیت اتریوم طی پنج سال آینده بهطور پیوسته افزایش خواهد یافت. یک افزایش بزرگ در حد گاز (Gas Limit) برای ایجاد فضای بیشتر برای تراکنشها در هر بلوک، در ارتقای «گلمستردام» (Glamsterdam) انتظار میرود. گلمستردام که در ابتدا برای نیمه اول ۲۰۲۶ پیشبینی شده بود، هنوز فعال نشده و انتظار میرود «هگوتا» (Hegota) پس از آن انجام شود.
بوترین اشاره کرد که «هگوتا» احتمالاً آخرین هارد فورک با تم «پیش از اتریوم ناب» در شبکه خواهد بود و تقریباً تمام ارتقاهای پس از امسال، بخشی از پروژه بازسازی خواهند بود.
